Η Αττική σήμερα ζει σε μια πόλη που έχει χάσει το 75% της φυσικής της επιφάνειας, όπου οι ελεύθεροι χώροι είναι μόλις 4%. Αυτό δεν είναι σύμπτωση
Η τελευταία κακοκαιρία που έπληξε την Αττική και είχε ως αποτέλεσμα να χαθεί μια ανθρώπινη ψυχή από τα ορμητικά νερά των χειμάρρων στην Άνω Γλυφάδα, ξαναφέρνει στη δημοσιότητα το μεγάλο πρόβλημα των μπαζωμένων ρευμάτων. Το ρεπορτάζ που προβλήθηκε στο κεντρικό δελτίο του KONTRA με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, έφερε στο φως τους χάρτες της ντροπής, που δείχνουν με αμείλικτη ακρίβεια ότι η πόλη δεν είναι απλώς “μια μεγαλούπολη με προβλήματα αποχέτευσης”. Είναι μια πόλη που έχει μετατραπεί σε τεράστιο δοχείο νερού, χωρίς φυσική απορροή, χωρίς φυσικό σύστημα διευθέτησης, χωρίς ρέματα. Μια πόλη που, σε κάθε βροχή, αναπαράγει το ίδιο επαναλαμβανόμενο σενάριο: δρόμοι ποτάμια, υπερχείλιση, πλημμύρες, ανθρώπινες απώλειες.
Η μείωση των λειτουργικών ρεμάτων από 700 σε μόλις 50
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης. Το 1945 η Αττική διέθετε 1.280 χιλιόμετρα ρεμάτων και φυσικών υδατορευμάτων. Σήμερα έχουν απομείνει μόλις 434 χιλιόμετρα. Από τα περίπου 700 ρέματα, ζήτημα είναι αν 50 μπορούν να οδηγήσουν το νερό στη θάλασσα. Και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα φυσικής εξέλιξης. Είναι αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής. Είναι αποτέλεσμα συστηματικών επιχωσεών, καταπατήσεων, αυθαιρεσιών που νομιμοποιήθηκαν, και μιας διαχρονικής αδιαφορίας για το ίδιο το φυσικό σύστημα της πόλης.
Ο χάρτης που δείχνει το “πριν και μετά” είναι ένα αποδεικτικό υλικό, ένα “ηχηρό” ντοκουμέντο που αποτυπώνει με ακρίβεια πώς η Αττική μετατράπηκε σε μια πόλη χωρίς ρέματα. Κάθε γραμμή που λείπει από το χάρτη είναι ένα ρέμα που εξαφανίστηκε. Κάθε ρέμα που εξαφανίστηκε είναι μια φυσική δίοδος που έκλεισε, ένα μονοπάτι που θάφτηκε κάτω από μπετόν, άσφαλτο και οικοδομικά τετράγωνα.
Αυτό που βλέπουμε στον χάρτη είναι η “μνήμη του νερού”. Όταν βρέχει, το νερό ακολουθεί τη φυσική του ροή, όχι την πολεοδομική μας φαντασίωση. Έτσι, η Μιχαλακοπούλου και η Βασιλίσσης Σοφίας δεν είναι απλά κεντρικές λεωφόροι. Είναι σημεία όπου το νερό “ξαναθυμάται” το παλιό του μονοπάτι. Από εκεί, το νερό κατεβαίνει, περνά από το Παναθηναϊκό Στάδιο και καταλήγει στον Σαρωνικό. Και δεν είναι μόνο το κέντρο της πόλης. Όλα τα βουνά που περιβάλλουν το λεκανοπέδιο, το Αιγάλεω, το Ποικίλο Όρος, η Πάρνηθα, η Πεντέλη, ο Υμηττός, διαθέτουν ένα πυκνό δίκτυο ρεμάτων που, όταν ήταν ελεύθερα, λειτουργούσαν σαν φυσικό σύστημα απορροής. Σήμερα, τα περισσότερα από αυτά έχουν εξαφανιστεί ή έχουν εγκιβωτιστεί. Το αποτέλεσμα είναι μια πόλη χωρίς φυσικό σύστημα προστασίας.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο τραγική αν δούμε το παράδειγμα του Ελληνικού. Οι χάρτες δείχνουν καθαρά πώς ήταν τα ρέματα πριν και πώς είναι σήμερα. Το Λικόρεμα και ο Σμόλικας, ρέματα που πηγάζουν από το Πανόραμα της Βούλας, έχουν κλείσει. Η περιοχή που κάποτε ήταν δάσος και ρεματιές, κάηκε, χτίστηκε και γέμισε με “κρεμαστές βίλες” πάνω σε καμένες πλαγιές. Κάθε φωτιά, κάθε βροχή, κάθε κακοκαιρία γίνεται μια επαναλαμβανόμενη τραγωδία, γιατί το νερό δεν έχει πού να φύγει.
Και εδώ φτάνουμε σε ένα άλλο κρίσιμο σημείο: υπάρχει κρατικός χάρτης επικινδυνότητας, που καταγράφει με ακρίβεια τα οικοδομικά τετράγωνα που θα πλημμυρίσουν. Και όμως αυτός ο χάρτης δεν δίνεται στη δημοσιότητα. Γιατί; Γιατί “μπορεί να τρομάξει ο κόσμος”. Η αλήθεια όμως είναι ότι ο κόσμος δεν τρομάζει από τη γνώση. Ο κόσμος τρομάζει όταν δεν ξέρει ότι κινδυνεύει. Όταν δεν ενημερώνεται στοχευμένα, όταν δεν λαμβάνονται μέτρα προστασίας, όταν δεν υπάρχει εκκένωση επικίνδυνων περιοχών, όταν η Πολιτική Προστασία περιορίζεται σε γενικά μηνύματα 112 που στέλνονται χωρίς συνέχεια και χωρίς στοχευμένη ενημέρωση.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξαναπλημμυρίσουμε. Το ερώτημα είναι πότε θα σταματήσει η συγκάλυψη. Όταν οι μετεωρολόγοι προβλέπουν το φαινόμενο, όταν η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου συνεδριάζει και συμφωνεί ότι θα έχουμε ένα φαινόμενο που θα ρίξει τόνους νερού, και όταν αυτά τα δεδομένα υπάρχουν στα χαρτιά, τότε η μη έγκαιρη ενημέρωση και η αδράνεια δεν είναι αμέλεια. Είναι ευθύνη. Και οι ευθύνες πρέπει να αναζητηθούν και ποινικά.
Η Αττική σήμερα ζει σε μια πόλη που έχει χάσει το 75% της φυσικής της επιφάνειας, όπου οι ελεύθεροι χώροι είναι μόλις 4%. Αυτό δεν είναι σύμπτωση. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων που έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες. Είναι αποτέλεσμα ενός μοντέλου “ανάπτυξης” που στηρίζεται στην καταπάτηση, στην επιχώρηση, στη νομιμοποίηση της αυθαιρεσίας. Και κάθε φορά που βρέχει, η πόλη πληρώνει το τίμημα.
Ta ρέματα που εξαφανίστηκαν δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι πολιτική επιλογή. Και η αλήθεια είναι ότι οι πλημμύρες δεν είναι “θεομηνία”. Είναι η λογική συνέπεια ενός εγκλήματος που διέπραξαν κυβερνήσεις, εργολάβοι και κρατικές υπηρεσίες που επέτρεψαν να κλείσουν τα ρέματα και να νομιμοποιηθεί η αυθαιρεσία.
Αν δεν αλλάξει κάτι ριζικά, η Αττική θα συνεχίσει να πνίγεται. Και οι ευθύνες δεν θα χαθούν στον χρόνο. Οι ευθύνες θα έχουν ονόματα. Και η δικαιοσύνη, κάποια στιγμή, θα πρέπει να αναζητήσει ποιοι υπέγραψαν για να εξαφανιστούν τα ρέματα, ποιοι αποφάσισαν να θάψουν την ίδια τη φυσική άμυνα της πόλης, ποιοι άφησαν τον κόσμο απροειδοποίητο και αβοήθητο μπροστά σε μια προβλέψιμη καταστροφή.
ΠΗΓΗ: newpost.gr
