Άνοιξη, η εποχή που ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων ταλαιπωρείται από τις αλλεργίες!
Οι αλλεργίες είναι αντιδράσεις υπερευαισθησίας, που πραγματοποιούνται από το
ανοσοποιητικό μας σύστημα, όταν αυτό αναγνωρίζει ως επιβλαβείς, ουσίες (αλλεργιογόνα)
στις οποίες θα έπρεπε να εμφανίζει ανοχή. Τα αλλεργιογόνα μπορεί να βρίσκονται στον αέρα
που αναπνέουμε, όπως η γύρη των λουλουδιών και η σκόνη, στα τρόφιμα που
καταναλώνουμε, στα αντικείμενα με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή ακόμα και στο δηλητήριο
από το τσίμπημα των εντόμων.
Το ανοσοποιητικό μας σύστημα διαθέτει μια πληθώρα αντισωμάτων που βρίσκονται στο
αίμα μας με σκοπό να δεσμεύουν και να καταστρέφουν κάθε ξένη ουσία που εισέρχεται στον
οργανισμό μας. Τα αντισώματα που συμμετέχουν στην εκδήλωση των αλλεργικών
αντιδράσεων ονομάζονται ανοσοσφαιρίνες Ε (IgE). Όταν εισέρχεται πρώτη φορά κάποιο
αλλεργιογόνο στον οργανισμό μας, αυτός παράγει ανοσοσφαιρίνες Ε εξειδικευμένες για αυτό
το αλλεργιογόνο, οι οποίες επικάθονται στην επιφάνεια ειδικών κυττάρων που ονομάζονται
μαστοκύτταρα. Αυτά τα κύτταρα αφθονούν στη μύτη, στους οφθαλμούς , στους πνεύμονες,
στο δέρμα και τον γαστρεντερικό σωλήνα και περιέχουν ουσίες, όπως η ισταμίνη που
ονομάζονται μεσολαβητές. Την επόμενη φορά που θα εκτεθεί ο οργανισμός μας στο ίδιο
αλλεργιογόνο οι ευαισθητοποιημένες ανοσοσφαιρίνες Ε το δεσμεύουν και τα μαστοκύτταρα
εκκρίνουν τους μεσολαβητές που είναι υπεύθυνοι για την συμπτωματολογία των αλλεργιών
όπως κνησμό, υπεραιμία, οίδημα, εξάνθημα, υπερέκκριση βλέννας, βήχας….
Τα κυριότερα αλλεργικά νοσήματα είναι η αλλεργική ρινίτιδα, η αλλεργική επιπεφυκίτιδα, η
ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα), η κνίδωση και το βρογχικό άσθμα.
Η αντιμετώπιση των αλλεργιών πραγματοποιείται είτε με την πρόληψη της έκθεσης του
ατόμου στο αλλεργιογόνο, είτε με την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της αλλεργίας . Κατά
την πρόληψη, εφόσον είναι γνωστό το αλλεργιογόνο, μπορούμε να αποφύγουμε την έκθεση
σε αυτό, εάν είναι εφικτό. Συνιστάται ακόμα να γίνονται ρινικές πλύσεις με θαλασσινό νερό ή
φυσιολογικό ορό, προκειμένου να απομακρύνονται τα αλλεργιογόνα από το εσωτερικό της
μύτης. Επίσης υπάρχουν άνθρωποι που εμφανίζουν σταθερά κάθε χρόνο κατά τη άνοιξη
εποχική αλλεργική ρινίτιδα ή εποχικό αλλεργικό άσθμα, επομένως θα μπορούσαν να
ξεκινήσουν περίπου ένα μήνα πριν την έναρξη της άνοιξης την κατάλληλη αγωγή έτσι ώστε
να αποφύγουν την εκδήλωση της νόσου ή να περιορίσουν τα συμπτώματα. Κατά την
αντιμετώπιση των συμπτωμάτων οι ασθενείς θα πρέπει να συμβουλευτούν τον ειδικό γιατρό
(αλλεργιολόγο, ωτορινιλαρυγγολόγο, πνευμονολόγο) για να τους καθοδηγήσει καταλλήλως.
Τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται συνήθως στην αντιμετώπιση των αλλεργιών είναι τα
αντιισταμινικά και η κορτιζόνη και μπορεί κάποιος να τα λάβει είτε με τη μορφή χαπιού, είτε
σε ενέσιμη μορφή, σε πιο επείγουσες καταστάσεις, είτε τοπικά σε μορφή αλοιφών,
οφθαλμικών σταγόνων, ρινικών σπρέι. Σε περιπτώσεις έντονης ρινικής συμφόρησης
μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα αποσυμφορητικά, τα οποία πρέπει να χρησιμοποιηθούν
για μικρό χρονικό διάστημα και πρέπει να αποφεύγονται από άτομα με καρδιαγγειακά
νοσήματα. Στην περίπτωση εκδήλωσης βρογχικού άσθματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αντιλευκοτριένια, ενώ σε σοβαρή αλλεργική αντίδραση πρέπει να χορηγηθεί άμεσα
αδρεναλίνη. Τέλος η ανοσοθεραπεία, υπογλώσσια ή υποδόρια, η οποία μπορεί να
συνταγογραφηθεί από τον αλλεργιολόγο στον ασθενή, βοηθάει στην εξοικείωση του
αμυντικού συστήματος του ασθενούς σε συγκεκριμένο αλλεργιογόνο, με αποτέλεσμα αυτό
να μην αντιδρά όταν το εντοπίζει στον οργανισμό.
Συμπερασματικά οι αλλεργίες μπορούν να εκδηλωθούν με μια ποικιλία συμπτωμάτων είτε
υψηλής, είτε μέτριας είτε ήπιας σοβαρότητας και για την καλύτερη αντιμετώπισή τους μπορεί
κάποιος να απευθυνθεί στον ιατρό ή το φαρμακοποιό του.
Ιωάννα Στεφανάκου-Καλάκου, Φαρμακοποιός
Πηγές:
● Άνοιξη και αλλεργίες, Νίκος Δ. Χαϊνης Πνευμονολόγος, pneumonologist.gr,
Παρασκευή 15/5/2026
● Εποχικές αλλεργίες σε ενήλικες, Δρ. Γεώργιος Κωνσταντίνου Αλλεργιόλογος παίδων
και Ενηλίκων, allergology.gr, 22/9/2019
