Στις 06 Ιουλίου 2026 κατατέθηκε στη Βουλή σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) – Τροποποίηση του ν. 4961/2022 και άλλες διατάξεις». Η Βουλή το εμφανίζει στη φάση «Κατατεθέντα», με ημερομηνία κατάθεσης 06/07/2026.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί από την αρχή ότι δεν πρόκειται ακόμη για ψηφισμένο νόμο ούτε για κείμενο που έχει δημοσιευθεί σε ΦΕΚ. Πρόκειται για κατατεθέν σχέδιο νόμου, το οποίο θα πρέπει να ακολουθήσει την προβλεπόμενη κοινοβουλευτική διαδικασία.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστός ως AI Act, αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την ΤΝ σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει τον Κανονισμό ως πλαίσιο βασισμένο στον κίνδυνο, με στόχο την αξιόπιστη ΤΝ, την προστασία της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αλλά και την ενίσχυση της καινοτομίας.
Ποιος είναι ο σκοπός του σχεδίου νόμου
Σύμφωνα με το κατατεθέν κείμενο, σκοπός του Μέρους Α’ είναι η δημιουργία πλαισίου για την εποπτεία των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, παράλληλα με τη στήριξη της καινοτομίας.
Το σχέδιο νόμου δεν αντικαθιστά τον ευρωπαϊκό Κανονισμό. Αντίθετα, εισάγει εθνικά μέτρα εφαρμογής του, δηλαδή ρυθμίζει ποιοι φορείς θα εποπτεύουν την αγορά, πώς θα λειτουργεί ο μηχανισμός καταγγελιών, πώς θα επιβάλλονται κυρώσεις και πώς θα οργανωθεί η χρήση συστημάτων ΤΝ από τον δημόσιο τομέα.
Οι βασικές ρυθμίσεις που ξεχωρίζουν
Πρώτον, το σχέδιο νόμου ορίζει την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ως αρμόδια αρχή εποπτείας της αγοράς για συγκεκριμένες κατηγορίες συστημάτων ΤΝ, μεταξύ των οποίων οι απαγορευμένες πρακτικές, τα συστήματα υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙΙ και τα συστήματα για τα οποία ισχύουν υποχρεώσεις διαφάνειας. Η Αρχή ορίζεται επίσης ως ενιαίο σημείο επαφής.
Δεύτερον, προβλέπεται η δημιουργία ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ στην Ε.Ε.Τ.Τ., με αρμόδιες αρχές για τη λειτουργία του την Ε.Ε.Τ.Τ. και την Α.Π.Δ.Π.Χ. Η ρύθμιση αυτή έχει σημασία για παρόχους ή μελλοντικούς παρόχους συστημάτων ΤΝ, καθώς δημιουργεί ένα οργανωμένο περιβάλλον δοκιμών και αξιολόγησης.
Τρίτον, προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις. Οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν, εφόσον το σχέδιο ψηφιστεί, να απευθύνουν προειδοποιήσεις, επιπλήξεις, να επιβάλλουν τα διοικητικά πρόστιμα του άρθρου 99 του AI Act και να απειλούν ή να επιβάλλουν περιοδικές χρηματικές κυρώσεις. Το κείμενο προβλέπει ότι οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
Τέταρτον, εισάγεται ενιαίο Μητρώο συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για συστήματα που χρησιμοποιούνται από φορείς του δημόσιου τομέα. Κάθε δημόσιος φορέας που σκοπεύει να χρησιμοποιήσει σύστημα ΤΝ θα υποχρεούται, πριν από την έναρξη λειτουργίας του, να υποβάλει δήλωση καταχώρισης έργου ΤΝ στο Μητρώο. Η δήλωση θα περιλαμβάνει στοιχεία όπως ο σκοπός του συστήματος, οι κατηγορίες δεδομένων, οι αποφάσεις που λαμβάνονται ή υποστηρίζονται από αυτό και οι πιθανοί κίνδυνοι για δικαιώματα και ελευθερίες.
Πέμπτον, προβλέπεται Παρατηρητήριο Τεχνητής Νοημοσύνης στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με αποστολή την παρακολούθηση της Εθνικής Στρατηγικής για την ΤΝ, τη συλλογή δεδομένων, την αναγνώριση εμπλεκόμενων φορέων και τη σύνταξη αναφορών για τις δραστηριότητες ΤΝ στη χώρα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ρύθμιση για τα deepfakes. Το σχέδιο νόμου προβλέπει ποινική αντιμετώπιση για όποιον αφαιρεί ή παρακωλύει τις μηχαναγνώσιμες επισημάνσεις σε συνθετικό περιεχόμενο ή παρακωλύει τη γνωστοποίηση ότι συγκεκριμένο περιεχόμενο αποτελεί προϊόν βαθυπαραποίησης ή έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί τεχνητά.
Γιατί αφορά επιχειρήσεις και οργανισμούς
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά πλέον μόνο τεχνολογικές εταιρείες. Εργαλεία ΤΝ χρησιμοποιούνται ήδη σε εξυπηρέτηση πελατών, marketing, ανθρώπινο δυναμικό, αξιολόγηση κινδύνων, ανάλυση δεδομένων, αυτοματοποίηση εγγράφων, παραγωγή περιεχομένου και λήψη αποφάσεων.
Για τις επιχειρήσεις, η συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο δεν θα είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Θα απαιτεί νομική αξιολόγηση, κατηγοριοποίηση των συστημάτων ΤΝ, έλεγχο συμβάσεων με προμηθευτές, προστασία προσωπικών δεδομένων, τεκμηρίωση, πολιτικές διαφάνειας και εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου.
Ιδίως εταιρείες που χρησιμοποιούν AI εργαλεία σε ευαίσθητους τομείς, όπως επιλογή προσωπικού, αξιολόγηση πελατών, πιστοληπτική ικανότητα, ασφάλεια, υγεία, εκπαίδευση ή δημόσιες υπηρεσίες, θα πρέπει να παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της νομοθετικής διαδικασίας.
Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις από τώρα
Αν και το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν έχει ακόμη ψηφιστεί, οι επιχειρήσεις μπορούν ήδη να κάνουν τα πρώτα βήματα προετοιμασίας:
- Να καταγράψουν ποια εργαλεία ΤΝ χρησιμοποιούν και σε ποιες λειτουργίες.
- Να ελέγξουν αν τα εργαλεία αυτά λαμβάνουν ή υποστηρίζουν αποφάσεις που επηρεάζουν φυσικά πρόσωπα.
- Να εξετάσουν αν γίνεται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
- Να αξιολογήσουν τους όρους χρήσης και τις συμβάσεις με παρόχους AI υπηρεσιών.
- Να δημιουργήσουν εσωτερική πολιτική για τη χρήση ΤΝ από εργαζομένους και συνεργάτες.
- Να διασφαλίσουν ότι το AI-generated περιεχόμενο επισημαίνεται όπου απαιτείται.
Συμπέρασμα
Το κατατεθέν σχέδιο νόμου της 06/07/2026 αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση του ελληνικού πλαισίου εφαρμογής του AI Act. Η τελική του μορφή θα εξαρτηθεί από την κοινοβουλευτική διαδικασία και την eventual ψήφισή του.
Ωστόσο, το μήνυμα είναι ήδη σαφές: η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης περνά σταδιακά από την ανεπίσημη υιοθέτηση σε ένα περιβάλλον λογοδοσίας, εποπτείας και συμμόρφωσης.
Η KMD Law Firm παρακολουθεί τις εξελίξεις και παρέχει νομική υποστήριξη σε επιχειρήσεις και οργανισμούς που θέλουν να αξιοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με ασφάλεια, διαφάνεια και συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο.
