Η ρύθμιση εισάγεται στη Βουλή με σαφή ημερομηνία, όμως η απόλυτη δέσμευση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Ακινήτου απειλεί να μπλοκάρει χιλιάδες μεταβιβάσεις από ιδιοκτήτες που αγνοούν μικρές παραβάσεις στα ακίνητά τους.
«Η νέα ρύθμιση για τα αυθαίρετα έχει πλέον εισαχθεί στη Βουλή προς ψήφιση και προβλέπει παράταση των προθεσμιών υπαγωγής έως την 31η Μαρτίου 2028. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την αδυναμία του κράτους να κλείσει το ζήτημα των αυθαιρέτων μέσα σε ασφυκτικά χρονικά πλαίσια και αναγνωρίζει, έστω έμμεσα, ότι πρόκειται για ένα βαθιά δομικό και διαχρονικό πρόβλημα.
Ωστόσο, η ουσία δεν βρίσκεται στην ημερομηνία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν, με τον τρόπο που έχει δομηθεί σήμερα το σύστημα, ο νόμος των αυθαιρέτων μπορεί πράγματι να ολοκληρωθεί ή αν είναι καταδικασμένος να παραμένει μόνιμα ανοιχτός.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη συζήτηση παίζει η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Ακινήτου. Ένα εργαλείο που θεσπίστηκε για να διασφαλίσει τη διαφάνεια και την τάξη, αλλά στην πράξη έχει μετατραπεί σε απόλυτο φίλτρο για κάθε μεταβίβαση.
Σήμερα, χωρίς πλήρη και απόλυτη ταύτιση της πραγματικής κατάστασης με τα πολεοδομικά στοιχεία, καμία πράξη δεν μπορεί να προχωρήσει. Αυτό ισχύει ακόμη και για μικρές, παλαιές ή ήσσονος σημασίας παραβάσεις.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι χιλιάδες ιδιοκτήτες δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχουν τέτοιες παραβάσεις στα ακίνητά τους. Πρόκειται για αποκλίσεις που έγιναν πριν από δεκαετίες και θεωρήθηκαν ασήμαντες.
Έτσι, η εφαρμογή της Ταυτότητας Ακινήτου δεν οδηγεί μόνο σε συμμόρφωση, αλλά δημιουργεί διαρκώς νέες εκκρεμότητες, οι οποίες έρχονται στο φως μόνο τη στιγμή που απαιτείται μια μεταβίβαση.
Με τον τρόπο αυτό, ο νόμος των αυθαιρέτων δεν κλείνει, αλλά ανακυκλώνεται. Κάθε συμβόλαιο, κάθε γονική παροχή, κάθε δωρεά γίνεται αφορμή για νέα υπαγωγή και νέα εμπλοκή.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή επιβράδυνση της αγοράς ακινήτων και η δημιουργία ανασφάλειας δικαίου, ιδιαίτερα για ιδιοκτήτες που θεωρούσαν τα ακίνητά τους πλήρως τακτοποιημένα.
Παράλληλα, τα τεχνικά γραφεία καλούνται να διαχειριστούν έναν τεράστιο όγκο παλαιών και νέων υποθέσεων, διορθώσεων και επανελέγχων, με περιορισμένους χρονικούς και ανθρώπινους πόρους.
Ακόμη και με την παράταση έως το 2028, η πίεση αυτή δεν εξαφανίζεται. Απλώς μετατίθεται χρονικά, με τον κίνδυνο πολλοί ιδιοκτήτες που θα κινηθούν στο τέλος να μη βρουν τη δυνατότητα έγκαιρης εξυπηρέτησης.
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Χωρίς αναθεώρηση της φιλοσοφίας με την οποία η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Ακινήτου λειτουργεί ως απόλυτο εμπόδιο σε κάθε απόκλιση, ο νόμος των αυθαιρέτων δεν θα μπορέσει ποτέ να ολοκληρωθεί στην πράξη.
Η παράταση έως τις 31 Μαρτίου 2028 είναι αναγκαία. Δεν είναι όμως επαρκής. Απαιτείται θεσμική προσαρμογή, αναλογικότητα και σαφής διάκριση μεταξύ ουσιωδών και ήσσονος σημασίας παραβάσεων.»
Χάρης Δαμάσκος
Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός
Μέλος της Κεντρικής Αντιπροσωπείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας
Μέλος της Μόνιμης Επιτροπής Θεμάτων Μελετών Ιδιωτικών Έργων ΤΕΕ
www.xdamaskos.gr
ΠΗΓΗ: epoli.gr
